Czarnogóra kojarzy się głównie z majestatycznymi górami wpadającymi prosto do morza, Zatoką Kotorską i krętymi, widokowymi drogami. Ale to, co najciekawsze, często zaczyna się tam, gdzie kończy się ląd. Adriatyk u wybrzeży Czarnogóry to fantastyczny, wciąż nie do końca odkryty przez masową turystykę kierunek dla nurków.

To nie jest nasza pierwsza podwodna przygoda w tej części Europy. Jeśli śledzicie nasze relacje, na pewno pamiętacie, jak wyglądało u nas Nurkowanie na Wyspie Pag w Chorwacji, czy też relację z odkrywania uroków sąsiedniego Morza Jońskiego, gdzie szczegółowo opisaliśmy Nurkowanie w Sarandzie – Podwodne atrakcje Albanii. Mając już solidne porównanie z innych bałkańskich kierunków, z tym większą ciekawością wskoczyliśmy do wody w Czarnogórze, by sprawdzić, co tutejsze wybrzeże ma do zaoferowania.

Jako że woda jest tu rewelacyjnie ciepła, a nurkowanie w cienkiej piance daje nieporównywalnie większy komfort i swobodę ruchów w zestawieniu z naszymi chłodnymi, polskimi jeziorami, nie było opcji, żebyśmy podczas wyjazdu zostali tylko na powierzchni.

Jeśli zastanawiacie się, jak wygląda nurkowanie w Czarnogórze, czego spodziewać się pod wodą, gdzie szukać dobrej bazy i czy w ogóle warto – ten wpis odpowie na wszystkie Wasze pytania.

Czego spodziewać się pod wodą w Czarnogórze?

Zacznijmy od konkretów. Adriatyk w tej części Europy to nie są tropikalne rafy koralowe znane z Morza Czerwonego. Jeśli nastawiacie się na feerię barw i miliony kolorowych rybek na każdym metrze kwadratowym, to musicie zmienić oczekiwania. Czarnogóra oferuje zupełnie inny, ale równie fascynujący typ nurkowania – nurkowanie topograficzne i eksplorację podwodnych formacji skalnych – tuneli, jaskiń, łuków, czy głębokich kanionów. 

Główne atuty tej części Adriatyku to:

• Świetna widoczność – Przejrzystość wody często sięga 20-30 metrów, co pozwala na komfortową obserwację otoczenia i świetnie sprawdza się przy podwodnej fotografii.
• Imponująca topografia dna – Pod wodą znajdziecie to samo, co na powierzchni – góry. Dno obfituje w pionowe ściany, kaniony, jaskinie, groty i naturalne skalne portale.
• Fauna i flora – Życie morskie kryje się w szczelinach. Nurkowania to czysta obserwacja – szukamy muren, kongerów, skorpen (które potrafią idealnie zakamuflować się na skałach) czy niewielkich strzępieli. Ściany obrośnięte są gąbkami, a w zacienionych miejscach można wypatrzyć ślimaki nagoskrzelne i kraby.
• Komfort termiczny – W sezonie letnim woda jest bardzo ciepła, co pozwala na nurkowanie w lekkich skafandrach. To gigantyczna ulga i wygoda, jeśli na co dzień nurkujecie w ciężkim sprzęcie w zimnych akwenach.

Budva – idealna baza wypadowa

Wybrzeże Czarnogóry nie jest długie, ale to właśnie Budva wyrasta na główne centrum nurkowe w tym kraju. Lokalizacja miasta sprawia, że w promieniu krótkiego rejsu łodzią znajduje się mnóstwo zróżnicowanych spotów – od płytkich raf dla początkujących, przez systemy jaskiń, aż po głębokie wraki dla zaawansowanych nurków technicznych.

Budva Diving Center – z kim schodziliśmy pod wodę?

Do naszych zanurzeń wybraliśmy Budva Diving Center. Z perspektywy całego wyjazdu możemy powiedzieć krótko: to był bardzo dobry wybór.

Baza znajduje się w świetnej lokalizacji, tuż przy pomoście w Budvie. Nie trzeba nosić sprzętu przez pół miasta – wszystko jest na miejscu. To, co rzuca się w oczy od początku, to znakomity balans między pełnym profesjonalizmem a typowo bałkańskim, luźnym klimatem. Na łodzi panuje świetna atmosfera, nikt się nie spieszy, ale podczas odprawy i samego zejścia pod wodę procedury bezpieczeństwa są traktowane z najwyższą uwagą.

Przed każdym zejściem pod wodę plan nurkowania oraz topografia spotu zostały solidnie omówione podczas szczegółowej odprawy. Co bardzo istotne, na łodzi zostaliśmy podzieleni na dwie mniejsze grupy nurkowe w zależności od poziomu certyfikacji. Dzięki temu nie musieliśmy się martwić, że nasz plan nurkowy albo czas pod wodą zostaną w jakikolwiek sposób ograniczone przez to, że ktoś inny ma niższe uprawnienia lub mniejsze doświadczenie. Pod wodą każdy realizuje profil dopasowany do swoich możliwości.

Sama łódź jest bardzo dobrze przystosowana do pracy z nurkami – wejście i wyjście z wody jest wygodne, jest sporo miejsca na ułożenie sprzętu i przygotowanie się do zanurzenia bez zbędnego tłoku.

Nasze nurkowania – co dokładnie zobaczyliśmy?

Podczas tego wyjazdu, chcąc utrzymać rekreacyjny i czysto obserwacyjny charakter nurkowań, skupiliśmy się na dwóch konkretnych miejscach w okolicach Budvy. Nie eksplorowaliśmy całego wybrzeża, ale te dwa spoty wystarczyły, by w pełni poczuć klimat tutejszych wód.

1. Mogren Cove (Zatoka Mogren)

Pierwsze zejście zaplanowaliśmy w okolicach znanej plaży Mogren. To świetne miejsce na spokojne nurkowanie, gdzie główną rolę grają formacje skalne. My zeszliśmy maksymalnie na 18,9 metra. Trasa prowadzi przez system podwodnych kanionów. Pływanie w wąskich przestrzeniach między pionowymi skałami robi ogromne wrażenie. Głównym punktem tego nurkowania było wpłynięcie do jaskini z naturalną kieszenią powietrzną. Wynurzyliśmy się w jej wnętrzu, by zrzucić automaty z ust i z bliska przyjrzeć się imponującym, wapiennym naciekom skalnym na sklepieniu. W zacienionych zakamarkach kanionu obserwowaliśmy gęste kolonie gąbek i sporo drobnego życia w szczelinach.

2. Tunele przy wyspie Sveti Nikola

Drugi nur to klasyk w ofercie budvańskich baz nurkowych. Wyspa Sveti Nikola (często nazywana przez lokalsów „Hawajami”) znajduje się zaledwie kilometr od wybrzeża Budvy. Nurkowanie poprowadzone przez system naturalnych, szerokich tuneli i portali skalnych. To miejsce zachwyca przede wszystkim grą światła, które wpada przez różne pęknięcia i otwory w skałach, rozjaśniając podwodne korytarze. Tuż przy wejściu do jednego z tuneli udało nam się wypatrzeć świetnie zamaskowaną skorpenę. Ściany wewnątrz są gęsto porośnięte fauną, a w załomach skalnych kryją się skorupiaki. To był bardzo relaksujący, niespieszny nur przy absolutnie doskonałej widoczności.

Co jeszcze oferuje region? (Inne spoty nurkowe)

Choć my zeszliśmy tylko w dwa powyższe miejsca, Budva Diving Center regularnie organizuje wypłynięcia na inne ciekawe spoty. Jeśli planujecie dłuższy pobyt lub macie wyższe uprawnienia, Czarnogóra ma do zaoferowania sporo więcej:

• Wrak Oreste – Jeden z najsłynniejszych wraków w Czarnogórze. To włoski statek handlowy, który zatonął w 1942 roku po wejściu na minę. Spoczywa na piaszczystym dnie na głębokości około 32 metrów. Wrak jest rozbity na dwie części, ale nadal można rozpoznać wiele elementów konstrukcyjnych, wokół których gromadzą się ławice ryb. Wymagane uprawnienia Advanced Open Water Diver (AOWD) lub wyższe.
• Galija (Rafa Galija) – Miejsce idealne na spokojne, wielopoziomowe nurkowanie wzdłuż kaskadowo opadających skał. Często spotyka się tu duże stada ryb pelagicznych, a przy dnie dorodne ośmiornice.
• Jaz i Platamuni – Tereny na zachód od Budvy charakteryzujące się stromymi, podwodnymi klifami, niewielkimi jaskiniami i dużą ilością makrożycia – świetny temat dla podwodnych fotografów.

Podsumowanie – dla kogo jest nurkowanie w Czarnogórze?

Czarnogóra to doskonały wybór, jeśli lubicie ciepłą wodę, świetną widoczność i surową, ale bardzo ciekawą rzeźbę dna. To nie jest kierunek, do którego jedzie się wyłącznie po to, by nurkować (jak do Egiptu), ale jest to absolutnie genialny dodatek do wyjazdu krajoznawczego czy rodzinnych wakacji.

Zejście pod wodę w lekkiej piance, eksploracja jaskiń w okolicach Zatoki Mogren i przepływanie przez skalne tunele przy wyspie Sveti Nikola to po prostu solidna, niezwykle przyjemna dawka podwodnej przygody. Jeśli będziecie w Budvie, uderzajcie do ekipy z Budva Diving Center – mają świetny sprzęt, doskonałe podejście do bezpieczeństwa i znają te wody jak własną kieszeń.

Artykuł Nurkowanie w Czarnogórze. Z kim nurkować w Budvie i czego spodziewać się pod wodą? pochodzi z serwisu PHOTO-TRAVEL - Podróże zapisane w kadrze.

Albania nie jest oczywistym wyborem na nurkowej mapie Europy, co samo w sobie czyni ją interesującym celem. Postanowiliśmy sprawdzić jej podwodny potencjał, podczas nurkowania w Sarandzie.

Kto śledzi nasze podróże, ten wie, że kochamy nie tylko to, co na lądzie, ale i pod wodą. Dlatego będąc nad Morzem Jońskim, którego przejrzystość jest legendarna, po prostu musieliśmy sprawdzić, co kryje się w jego głębinach.

Naszym głównym celem był konkretny obiekt – historyczny wrak statku SS Probitas. To właśnie na nim skupiliśmy naszą podwodną eksplorację.

Nurkowanie w Albanii – Co warto wiedzieć?

Zanim przejdziemy do szczegółów naszego nurkowania, warto zebrać kilka ogólnych informacji, dlaczego w ogóle warto rozważyć Albanię jako kierunek nurkowy.

• Morze Jońskie w tym rejonie charakteryzuje się świetną widocznością, która w sezonie letnim często przekracza 20 metrów.
• Temperatura wody od czerwca do września jest komfortowa i waha się w granicach 22-26°C.
• Wybrzeże, szczególnie w okolicach Sarandy i półwyspu Karaburun, oferuje dostęp do wraków z okresu II wojny światowej oraz nowszych, zatopionych celowo. To absolutny magnes na nurków i gwóźdź programu! Wybrzeże Albanii, ze względu na swoje strategiczne położenie, było świadkiem wielu historycznych wydarzeń.
• W głównych miejscowościach turystycznych, jak Saranda, działają profesjonalne centra nurkowe. My na miejscu korzystaliśmy z bazy Saranda Diving.
• Albańskie miejsca nurkowe nie są jeszcze tak oblegane, co pozwala na spokojniejszą eksplorację.

Nasze Nurkowanie – Wrak SS Probitas

To właśnie dla tego wraku zorganizowaliśmy naszą podwodną wycieczkę. SS Probitas to włoski statek handlowy zatopiony podczas nalotu w 1943 roku. Dziś ten ponad 100-metrowy kolos spoczywa u wybrzeży Sarandy na stosunkowo niewielkiej głębokości, co czyni go dostępnym dla szerokiego grona nurków.

Po odprawie i krótkim rejsie łodzią, zanurzyliśmy się w błękitnej wodzie. Widoczność była bardzo dobra, a zarys wraku zaczął się wyłaniać już po kilku metrach zanurzenia.

Statek ma ponad 100 metrów długości i jego rozmiar robi wrażenie. Spoczywa na piaszczystym dnie, na maksymalnej głębokości około 22 metrów. Najwyższe jego elementy sięgają zaledwie kilku metrów pod powierzchnię.

Jak na obiekt leżący pod wodą od ponad 80 lat, jest w stosunkowo dobrym stanie. Można wyraźnie rozpoznać jego strukturę – ładownie, pozostałości mostka, pokłady. Oczywiście jest mocno skorodowany i pokryty morską roślinnością. Wrak stał się w pełni częścią podwodnego ekosystemu. W jego wnętrzu i wokół niego znaleźliśmy schronienie liczne gatunki ryb. Wrak powoli obrasta gąbkami, tworząc nowy dom dla morskiego życia.

Ze względu na głębokość, nurkowanie nie jest wymagające technicznie i jest odpowiednie dla nurków z certyfikatem Open Water Diver (oczywiście pod opieką lokalnego przewodnika).

Informacje Praktyczne

• Centrum nurkowe – Nasze doświadczenie z Saranda Diving było bardzo pozytywne. Profesjonalna obsługa, sprawna organizacja i dobra znajomość miejsca nurkowego.
• Sezon – Najlepsze warunki panują od maja do października.
• Ceny są przystępne, porównywalne do innych krajów śródziemnomorskich. Warto pytać o pakiety na większą liczbę nurkowań, które zazwyczaj są bardziej opłacalne.

Inne miejsca nurkowe w regionie

Poniżej zebraliśmy informacje o innych interesujących miejscach w okolicy, które warto wziąć pod uwagę, planując dłuższy pobyt nurkowy.

• Zaledwie kilka kilometrów na południe od Sarandy leży słynny Ksamil. Ale prawdziwy skarb kryje się pod powierzchnią jego turkusowych wód. W 2014 roku, z inicjatywy rządu albańskiego i lokalnych entuzjastów nurkowania, celowo zatopiono tu sześć wycofanych ze służby okrętów wojskowych. Stworzono w ten sposób unikalny podwodny park i sztuczną rafę, która ma na celu przyciągnięcie życia morskiego i oczywiście nurków. Zatopione okręty spoczywają na głębokościach od 16 do 30 metrów, tworząc niesamowity podwodny krajobraz.
• Wybrzeże w okolicach Sarandy jest skaliste i pełne zatoczek. Lokalne centrum nurkowe organizuje również wyprawy do miejsc takich jak Zatoka Hunda e Kuqe (Czerwony Nos). Znajduje się ona zaledwie 6 kilometrów od Sarandy i szczyci się krystalicznie czystą wodą i zapierającym dech w piersiach podwodnym krajobrazem.
• W wodach w pobliżu Wlory znajduje się wrak statku „Po”. To włoski statek szpitalny o długości ponad 150 metrów. Spoczywa na głębokości 28–35 metrów, co czyni go idealnym miejscem dla zaawansowanych nurków.

Snurkowanie w Morzu Jońskim

Tutejsze wybrzeże ma także sporo do zaoferowania miłośnikom snurkowania. To, co stanowi o sile tego regionu, to charakter jego linii brzegowej. W przeciwieństwie do miejsc z rozległymi, piaszczystymi plażami, wybrzeże w okolicach Sarandy i dalej na południe w stronę Ksamilu jest w dużej mierze kamieniste i skaliste. Dla plażowiczów szukających miękkiego piasku może to być wyzwanie, ale dla entuzjastów snorkelingu – to prawdziwy dar natury.

Kamieniste dno i brak unoszącego się piasku to klucz do niezwykłej przejrzystości wody, nawet na bardzo płytkiej głębokości. Wystarczy zanurzyć głowę kilka metrów od brzegu, by otworzył się przed nami wyraźny, podwodny świat. Skaliste formacje, większe głazy i liczne zatoczki tworzą idealne środowisko dla morskiego życia. Ryby i inne stworzenia mają tu mnóstwo kryjówek, a urozmaicona rzeźba dna sprawia, że eksploracja jest ciekawsza.

Co można zobaczyć podczas snurkowania?
Podczas gdy na większe okazy trzeba liczyć przy nurkowaniu na głębszych wrakach, przybrzeżne wody również tętnią życiem. Regularnie można obserwować różne gatunki ryb. Pomiędzy skałami często kryją się strzykwy (potocznie zwane ogórkami morskimi), a na kamieniach nietrudno dostrzec czarne jeżowce. Nam udało się nawet dostrzec barakudę!