Gozo jest drugą co do wielkości wyspą archipelagu wysp maltańskich. Ta niewielka, położona ok. 6 km od północnego wybrzeża Malty wyspa, jest częstym miejscem wycieczek dla wczasowiczów przebywających na Malcie. Na Gozo znajdują się piękne plaże, fantastyczne naturalne formacje skalne oraz starożytne stanowiska archeologiczne.

Jak dostać się na Gozo?

Najprostszym sposobem dotarcia na Gozo z Malty jest prom. Istnieją regularne połączenia między portem Ċirkewwa na Malcie a Mġarr na Gozo. Latem prom kursuje co 45 minut. Bilet kupuje się na terminalu w Mgarr w drodze powrotnej. Koszt to 4,65 euro za bilet w obie strony.

Zwiedzanie Gozo autobusem Hop On Hop Off

Przed portem w Ċirkewwa na Malcie młoda dziewczyna podeszła do nas i próbowała sprzedać nam bilet na autobus Hop On Hop Off. Nie, dziękujemy, odpowiedzieliśmy. To nie dla nas, zresztą mieliśmy bilety 7-dniowe – Explore Card więc zamierzaliśmy poruszać się zwykłą komunikacją. Po odrobinie przemyśleń i perswazji zdecydowaliśmy się jednak skorzystać z usług City Sightseeing Gozo. W związku z tym, że najciekawsze atrakcje znajdują się w różnych częściach wyspy, a dojazd z jednej do drugiej wiąże się z przesiadką w Victorii, doszliśmy do wniosku, że w ciągu jednego dnia z czteroletnim dzieckiem i tak nie będziemy w stanie zobaczyć wszystkich atrakcji. Usługa Hop On Hop Off pozwala ”wskakiwać” (Hop On) i „wyskakiwać” (Hop Off) dowolną ilość razy, w dogodnie położonych przystankach na trasie.

I tak chwilę po zejściu z promu siedzieliśmy już w zaparkowanym przed terminalem promowym na Gozo autobusie. Udało się zająć miejsca w pierwszym rzędzie na górnym pokładzie pozbawionego dachu czerwonego autobusu turystycznego, z mapą wyspy w ręku i słuchawkami do słuchania komentarza w kilkunastu językach (również w języku polskim).

Autobus wspiął się na wzgórze za portem, mijając niewielki kościółek. Następnie trasa wiodła przez wiele malowniczych wiosek z pięknymi, ozdobnymi kamiennymi balkonami, a ze wzgórz rozpościerały się przepiękne widoki. Pierwsze wrażenie było takie, że wyspa jest znacznie bardziej zielona niż Malta. Już samo przemierzanie wyspy było ekscytującym elementem podróży. Taka forma zwiedzania dała nam pewien całościowy obraz wyspy, a także pozwoliła uzyskać wiele cennych informacji dzięki nagranym komentarzom. To dobra forma zwiedzania z dziećmi, które w razie zmęczenia, mogą uciąć sobie drzemkę w autobusie.

10 miejsc, które warto zobaczyć na Gozo

Mgarr

Mgarr to miasteczko portowe zdominowane przez Fort Chambray zbudowany przez Rycerzy Św. Jana w 1749 roku i neogotycki kościół poświęcony Matce Bożej z Lourdes, będący również świetnym punktem widokowym na port. Po prawej stronie miasta tarasowe pola łagodnie opadają ku morzu.

Xewkija

Xewkija to najstarsza miejscowość na Gozo. Największą atrakcją jest „Rotunda w Xewkija” mogąca pomieścić ponad 3000 osób – to tyle ile wynosi całkowita liczba mieszkańców Xewkija! Kościół pod wezwaniem Świętego Jana Chrzciciela może poszczycić się czwartą co do wielkości kopułą na świecie wysoka na 74 metry. Średnica wewnętrzna kopuły świątyni wynosi 27 metrów, a jej obwód 85 metrów. Jej całkowita waga wynosi około 45000 ton!

Victoria

Stolicą Gozo jest położone na wzgórzu miasto Victoria. Swoją nazwę otrzymało ono dopiero w roku 1897, dla uczczenia diamentowego jubileuszu angielskiej królowej Wiktorii. Wcześniej nazywała się po arabsku Rabat, czyli przedmieście lub podgrodzie twierdzy.

W samym sercu miasta leży Cytadela. Teren ten był zasiedlony od epoki brązu, a w czasach średniowiecza znany był jako Gran Castello. Majestatyczna średniowieczna twierdza górująca nad miastem zbudowana została na polecenie hiszpańskiego króla Filipa II, przy pomocy mieszkańców Gozo potrzebujących schronienia przed atakami Turków i piratów. Mury po odparciu w 1565 roku przez Maltańczyków wielkiego oblężenia floty i wojsk sułtana Sulejmana Wspaniałego wzmocnili joannici. W ówczesnej twierdzy mogli się zmieścić wszyscy mieszkańcy wyspy. Wewnątrz starożytnych murów miejskich znajduje się katedra otoczona bardziej wąskimi krętymi uliczkami.

Victoria to nie tylko geograficzne serce Gozo, to także centrum codziennej aktywności, łączące zgiełk rynku i sklepów z towarzyską atmosferą, szczególnie gdy główny rynek – It-Tokk ożywa. Można tu znaleźć wszystko – od pysznych, świeżych produktów, serów i win po antyki, towary rzemieślnicze i sieci rybackie.

Marsalforn

Marsalforn to jedna z trzech głównych wiosek rybackich, oraz najpopularniejszy letni kurort na wyspie. Piaszczyste i żwirowe plaże oraz biegnąca wzdłuż zatoki promenada gwarantują moc atrakcji o każdej porze roku. Skały wzdłuż zatoki zapewniają sporo dodatkowego miejsca do opalania i kąpieli w głębokiej wodzie. Marsalforn to świetna baza dla entuzjastów nurkowania, którzy mogą wybierać spośród wielu szkół nurkowania. Można tu także zobaczyć pozostałości wieży Malsalforn, zbudowanej przez Rycerzy Maltańskich na początku XVIII wieku jako budowli obronnej przeciwko atakom z morza.

Dwejra

Do 8 marca 2017 znajdowało się tu jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc na Malcie – Azure Window. Wtedy to około godz. 9:40 czasu lokalnego, podczas sztormu wspaniały łuk skalny w wyniku nieuchronnie postępującej erozji runął do morza. Mieliśmy wielkie szczęście, że zdążyliśmy zobaczyć je na kilka miesięcy przed zniszczeniem.

Pomimo braku Azure Window Dwejra pozostaje popularnym miejscem do nurkowania w ciemnoniebieskiej, czystej wodzie w spektakularnych głębokich zatokach oraz w spokojnych płyciznach na rozpadlinie rafy koralowej  – Blue Hole.

Za kilka euro można wypłynąć łódką z zatoki przez szczelinę w klifie i dotrzeć w liczne zakamarki, aby zobaczyć rafy koralowe i różne formacje skalne. Naturalne piękno tego obszaru zapiera dech w piersiach.

Znajduje się tu ciekawa formacja skalna – Fungus Rock. Jak głosi legenda rosły na niej grzyby, które maiły zdolność leczenia ran. Joannici strzegli jej jak największego skarbu. Wstęp na skałę był zarezerwowany tylko dla rycerzy zakonnych. Innym za próbę wejścia na skałę groziła kara śmierci.

Sanktuarium Matki Bożej z Ta’Pinu

Monumentalne sanktuarium Matki Bożej zlokalizowane jest w pobliżu miejscowości Għarb. Obecny kościół powstał w latach 1919-1931, na miejscu wcześniejszej świątyni z XVI wieku. To dzieło sztuki architektonicznej. Cudowny charakter tego miejsca potwierdzono po serii cudownych objawień i uzdrowień chorych z okolicy, oraz po ominięciu Gozo przez zarazę, która wybuchła na Malcie. Powstało tu nowe miejsce kultu do którego zaczęły przybywać pielgrzymki. W maju 1990 roku papież Jan Paweł II odwiedził to miejsce, dokładając do obrazu Najświętszej Marii Panny pięć złotych gwiazd.

​

Savina Creativity Centre

Savina Creativity Center to jedna z rodzimych firm produkujących regionalne przysmaki takie jak sery, suszone pomidory, suszone figi, oliwa z oliwek, miody lub dżemy. Można również obejrzeć cały proces tworzenia żywności i co najważniejsze spróbować lokalnych potraw.

Ramla Bay

Z położonego wysoko klifu w pobliżu Xaghra rozpościera się widok na piękną piaszczystą zatokę Ramla Bay. Znajdująca się tam plaża zwana jest lokalnie „Ramla il-Hamra”(Czerwona Słoneczna Plaża), ponieważ jej piasek ma głęboki, czerwonawo-złoty odcień.  Zatoka otoczona jest stromymi wzgórzami, wśród których znajduje się mityczna Jaskinia Kalipso (Calypso Cave).

Nie brakuje legend o Gozo i greckiej bogini, nimfy Kalipso. Historia mówi, że Kalipso zakochała się w Odyseuszu i przez siedem lat przetrzymywała go na Ogygii. Obiecała mu nieśmiertelność gdyby pozostał z nią, ale ten w końcu uciekł i wrócił do swojej żony Penelopy. Podobno to właśnie Gozo jest ową Ogygią z „Odysei” Homera. W jaskini nie ma zbyt wiele do zobaczenia, ale widoki z góry są spektakularne.

Do plaży najlepiej dotrzeć przez Nadur, Marsalforn lub Xaghra.

Świątynia Ġgantija

Znajdujące się na Gozo megalityczne konstrukcje kamienne uważane są za najstarsze wolno stojące konstrukcje na świecie. Wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO Świątynia Ġgantija zbudowana została około 3600 roku p.n.e. co czyni ją starszą od piramid w Egipcie. Legenda głosi, że świątynie zostały zbudowane przez gigantkę, która używała ich jako miejsca kultu. Nie ma prawdziwych śladów olbrzymów, ale znalezione tu liczne posągi sugerują, że w dawnej przeszłości mógł istnieć tu kult płodności.

Xlendi

Xlendi to wioska rybacka na południowo-zachodnim wybrzeżu Gozo położona w uroczej zatoczce, otoczonej stromymi klifami, z których można podziwiać wspaniałe widoki na plażę i otwarte morze.

To miejsce na obowiązkowej liście większości wycieczkowiczów przybywających na Gozo. Znajdująca się tu mała piaszczysta plaża jest idealna zarówno dla dzieci i dorosłych. Bardziej wymagający mogą wybrać pływanie lub nurkowanie.

Pomimo budowy kilku hoteli i apartamentów wakacyjnych zatoka zachowała spokojną atmosferę, a otaczająca ją wieś pozostała nietknięta i niezagospodarowana. Kolorowe łodzie rybackie – luzzu nadają jej pocztówkowej doskonałości.

Na malowniczym cyplu znajduje się Xlendi Tower – najstarsza wolno stojąca wieża wartownicza na Gozo. Zbudowana w czasie panowania Wielkiego Mistrza Lascarisa w 1650 r. wieża pomagała powstrzymywać przemytników, piratów i złodziei przed dostaniem się do zatoki. Rycerze św. Jana zbudowali szereg przybrzeżnych strażnic na Malcie i Gozo, a nawet na małej wyspie Comino, aby bronić brzegów wysp. Uzbrojeni strażnicy w Wieży Xlendi mieli rozległe widoki na południowo-zachodnie wejścia na Gozo i do kanału Comino. Wieża pełniła swą funkcję przez ponad 200 lat.

Artykuł Gozo w jeden dzień autobusem „Hop-on Hop-off” pochodzi z serwisu PHOTO-TRAVEL - Podróże zapisane w kadrze.

Różnorodność kontrastujących ze sobą krajobrazów, doskonały klimat przez cały rok, niezliczone pamiątki siedmiu tysięcy lat fascynującej historii oraz tradycyjna gościnność. Malta, niewielka wyspa na Morzu Śródziemnym między Sycylią a wybrzeżem Afryki, posiada to wszystko. Wyłaniające się z błękitnych wód Morza Śródziemnego Malta, Gozo i Comino – wyspy tworzące archipelag Wysp Maltańskich, zapewniają cały wachlarz doświadczeń dla rodzin z dziećmi w każdym wieku.

Architektura Malty przypomina Afrykę Północną, a suchy krajobraz kraje Bliskiego Wschodu. Pomimo swojej egzotyki Malta jest krajem Europejskim ze wszystkimi związanymi z tym korzyściami – jest bezpieczna, czysta, każdy mówi po angielsku. Ponadto ludzie są niesamowicie ciepli i przyjaźni. Dzieci mają okazję doświadczyć innej kultury w bezpiecznym i łatwym do podróży kraju.

Gdzie spać na Malcie?

Booking.com

Transport publiczny na Malcie

Na Malcie znajduje się międzynarodowe lotnisko mające połączenie niemal z całą Europą. Lot z Polski trwa niespełna 3 godziny, więc jest to dogodny cel podróży z dziećmi. Przejazd z lotniska do centrum Valletty zajmuje około 30 minut.

To idealny kierunek dla osób, które poza plażowaniem chcą poznać odwiedzany kraj. Dzięki niewielkim rozmiarom wyspy i dobrze rozwiniętej komunikacji wszystko jest w zasięgu ręki. Bez problemu można połączyć zwiedzanie z wypoczynkiem, ponieważ większość zabytków i atrakcji turystycznych znajduje się nad morzem.

Dobrze jest zaopatrzyć się w rozkład jazdy i mapkę komunikacji na wyspie. Główny dworzec autobusowy znajduje się na okrągłym placu przed bramą miejską Valletty. Stąd rozchodzą się połączenia do prawie wszystkich miejscowości na wyspie. Wszystkie połączenia biegną do Valletty. Praktycznie nie ma bezpośrednich kursów między innymi miastami. 7 dniowa karta pozwalająca na poruszanie się bez limitu po Malcie i Gozo kosztuje 21 €. Dzieci do 4 roku życia mogą podróżować za darmo.

Klimat na Malcie

Klimat na Malcie jest typowy dla Morza Śródziemnego. Wyspy są bardzo słoneczne. Od średnio pięciu godzin słonecznych w środku zimy do około 12 godzin, w okresie letnim. Roczna suma opadów jest bardzo niska – średnio 568mm rocznie, a długość pory suchej w lecie jest dłuższa niż w sąsiednich Włoszech.

Plaże na Malcie

Choć linia brzegowa jest skalista to na amatorów morskich kąpieli czeka kilka piaszczystych plaż. Największymi z nich są Mellieha Bay (Ghadira Bay) w miejscowości Mellieha po zachodniej stronie Malty, oraz Ramla Bay na wyspie Gozo. Ich płytkie wody są idealne dla dzieci. Przyjemną plażą, lecz z nieco grubszym piaskiem, jest St. George’s Bay położona w rozrywkowej dzielnicy w St Julians – Paceville.

Malta jest zamieszkana od około 5200 r. p.n.e. Odkryte ślady prehistorycznych cywilizacji świadczą o tym, że starożytne ludy zamieszkiwały wyspę długo przed przybyciem Fenicjan, którzy nazwali główną wyspę „Malát”, czyli „bezpieczną przystanią”. O wcześnie rozwiniętej kulturze mieszkańców świadczą wielkie świątynie megalityczne, które zostały wzniesione ok. 3600 lat p.n.e.

Strategiczne położenie wyspy pomiędzy Europą i Afryką Północną wzbudzało zainteresowanie wielu ludów. Swoje piętno odcisnęli m. in. Fenicjanie, Rzymianie, Arabowie, Normanowie, Kartagińczycy, Kastylijczycy, Francuzi i Brytyjczycy od których Malta uzyskała niepodległość w 1964 roku.
Choć historia Malty jest naznaczona wielowiekowym obcym panowaniem wyspiarze nie zatracili swojego indywidualnego charakteru. Malta przystąpiła do ​​Unii Europejskiej 1 maja 2004 roku, a do strefy euro w 2008 roku.

Maltańczycy to przyjazny, wielojęzyczny naród. Językami urzędowymi są maltański i angielski, który jest dziedzictwem prawie 200-letnich brytyjskich rządów. W 1942 roku król Jerzy VI przyznał Malcie Krzyż Jerzego – najwyższe brytyjskie odznaczenie w uznaniu za odwagę i poświęcenie maltańczyków w obronie wyspy podczas II wojny światowej. Od tamtej pory symbol ten zdobi flagę i godło Malty.

Maltańczyków cechuje głęboka religijność. Dominuje chrześcijaństwo, a dokładniej katolicyzm. Religijne święta zajmują wiele dni w maltańskim kalendarzu. Architektura kościołów jest podobna jak na kontynencie – można zobaczyć wpływy romańskie, gotyckie i brytyjskie. Cechą charakterystyczną wszystkich kościołów jest złoty kolor, pochodzący od skał z których zostały wykonane.

Miejsca, które warto odwiedzić na Malcie z dziećmi

1. Stolica Malty – Valletta przyciąga turystów dostojną konkatedrą Św. Pawła, potężną twierdzą, oraz zabytkową architekturą kamienic (więcej zdjęć i informacji we wpisie Valletta)

2. Piękna rybacka osada Marsaxlokk urzeka klimatycznymi uliczkami i niezapomnianymi, nadmorskimi krajobrazami z charakterystycznymi kolorowymi łodziami Luzzu. Marsaxlokk najlepiej odwiedzić w niedzielę, kiedy odbywa się tu tradycyjny targ rybny. Obok przystani znajduje się niewielka, ale bardzo przyjemna piaszczysta plaża (więcej zdjęć i informacji we wpisie Marsaxlokk)

3. Zatoka Anchor Bay z intensywnie turkusową wodą oraz Popeye Village – wioska zbudowana w 1980 roku jako plan do filmu muzycznego „Popeye” z Robinem Williamsem w tytułowej roli, gdzie poczuć się można jak w bajce Disney’a. Na dzieci czeka tu cała masa atrakcji, takich jak udział w kręceniu filmu, malowanie twarzy, taniec z Popeyem i Oliwią, a także basen ze zjeżdżalniami. (więcej zdjęć i informacji we wpisie Filmowa Malta – Popeye Village)

4. Mellieha Bay (Ghadira Bay) w miejscowości Mellieha to najdłuższa piaszczysta plaża na Malcie. Jej płytkie wody są idealne dla dzieci. Plażowanie w tym miejscu można połączyć z wizytą w Popeye Village, ponieważ miejsca te dzieli zaledwie kilka kilometrów, a autobus nr 101 kursujący do Popeye Village zatrzymuje się bezpośrednio przy plaży.  

5. W okresie letnim niemal w każdy weekend w którejś miejscowości obchodzi się huczny festyn na cześć lokalnego patrona – to świetny sposób, aby poznać inną stronę życia mieszkańców.

6. Azure Window (Lazurowe okno) to charakterystyczny łuk skalny nad morzem w pobliżu miejscowości Dwejra. Nieustanny napór fal i silny wiatr wyżłobił w skałach ogromne okno. Kąpiel wśród skał w krystalicznie czystej, lazurowej wodzie to wspaniałe doznanie. Dobrze jest zaopatrzyć dzieci w buty do pływania ponieważ na dnie jest sporo jeżowców! (więcej zdjęć i informacji wewpisie Azure Window i Fungus Rock)

7. Wysepka Comino i jedna z najbardziej malowniczych zatok w rejonie Morza Śródziemnego – Blue Lagoon to idealne miejsce do spędzenia letniego dnia. Dzieci mogą cieszyć się wodą bez obawy o wysokie fale czy głęboką wodę. (więcej zdjęć i informacji we wpisie Blue Lagoon)

8. Na południowym wybrzeżu Malty znajduje się wiele jaskiń morskich. Największą i najbardziej imponującą jest Blue Grotto, gdzie woda ma absolutnie wyjątkowy kolor. Do jej wnętrza można dostać się łodzią z pobliskiej, malowniczo położonej wśród skał przystani. Bilet kosztuje 8 € a rejs trwa około 25 minut. Podczas rejsu wpływa się nie tylko do Blue Grotto ale również do innych jaskiń, których ściany mienią się różnymi kolorami. Obowiązkowy punkt dla każdego małego odkrywcy!

Artykuł Malta z dzieckiem pochodzi z serwisu PHOTO-TRAVEL - Podróże zapisane w kadrze.